SWO het Bildt

home

contact


besondere bilkerts

agenda


1,50Deze maand zijn de Ouwedyksters Hille en Joke Kaper aan de beurt op dit plekje met bijzondere Bilkers.
Ik kende Joke en Hille via twee van hun kinderen die bij mij op het streekje wonen/woonden. Toen ik vroeg of ze het leuk zouden vinden om een interview te geven voor de website van de SWO vonden ze dat beiden gelijk wel leuk maar dachten dat ze niet zo bijzonder waren en niet zoveel te vertellen hadden. Nou dat hadden ze dus helemaal mis. Ik ben ruim 3.5 uur bij ze geweest en ik geloof dat we nog lang niet uitgepraat zijn. Heerlijk veel verhalen komen er los. Ik zal dan ook maar gauw beginnen.

Hebben jullie altijd in de gemeente Het Bildt gewoond?
Hille wel, hij is geboren en getogen aan de Ouwedyk, zijn wiegje stond in de Westhoek en naarmate hij ouder werd kwam hij steeds dichter richting de Koude vaart wonen waar zijn vader heel vroeger is begonnen met een bokkingrokerij, het begin van Kaper Vishandel. Maar daarover later meer. Joke begon haar leven zo'n 70 jaar geleden op een woonboot in Siegerswoude en later verhuisden ze via Grou met haar ouders naar Warga, waar ze haar jeugd doorbracht. Maar inmiddels is Joke ook een echte Bilkert en Ouwedykster geworden.
Het is dan ook niet verwonderlijk dat ze allebei als mooiste plek op het Bildt de Oudebildtdijk aanwijzen en dan met name de plek waar ze wonen naast de oude lagere school van de Oosthoek. Een prachtige plek met schitterend uitzicht over het land en een mooi aangelegde tuin. Zelfs in de winter is te zien hoe prachtig de tuin er in de zomer uit zal gaan zien. Joke is dan ook als het maar even kan in de tuin te vinden.

Wat voor opleiding hebben jullie gedaan?
Allebei waren ze niet gek op leren. Hille ging na de lagere school naar het VGLO maar dat beviel de jonge Hille niet, vooral de meesters vond hij maar niks dus ging hij naar de ULO. Maar ook daar had Hille het al snel bekeken. Toen hij 14 jaar was wilde hij van school af en omdat zijn ouders dat wel goed vonden gebeurde dat ook en ging hij werken. Ook Joke had het leren al vroeg bekeken. Ondanks dat ze als kind heel graag Milva wilde worden was ze nog geen 15 jaar toen ze, onder protest van haar ouders, van de ULO in Grou afging omdat ze graag geld wilde verdienen, net als haar vriendinnen.

Wat voor werk hebben jullie gedaan?
Hille kwam na het verlaten van de school te werken bij verschillende boerenbedrijven en later werkte hij bij Bloksma radiator fabriek. Hij is hierna wel verder gaan leren, hij haalde het middenstands diploma, detailhandel vis en het horeca diploma. Toen is hij bij zijn ouders en broer in de vishandel gaan werken. Dat heeft hij heel lang gedaan. Later heeft hij wel eens spijt gehad dat hij de ULO niet had afgemaakt. Ondanks zijn uitgebreide kennis van alles wat maar met het werken met vis te maken had en zijn detailhandel diploma werd hij voor een baan bij de 'Keuringsdienst van Waren'  afgewezen omdat hij geen ULO diploma had. Achteraf had hij eigenlijk ook wel bij de politie en met name bij de recherche willen werken.

0,85Joke ging na haar schooltijd in de ochtend werken in de huishouding en 's middags werkte ze bij koekjes fabriek Helwa. Op haar 16e kreeg ze een hele leuke baan in een gezin met vier kinderen als uitwonende au pair. Ze zorgde de hele dag voor de kinderen en deed licht huishoudelijk werk. Als meneer en mevrouw met vakantie gingen ging Joke met hun kinderen bij de Opa's en Oma's logeren. Deftige familie vooral de ouders van meneer in Den Haag. Daar was ze duidelijk 'het dienstmeisje',  ze moest eten in de keuken bij het andere personeel. Bij de ouders van mevrouw ging het anders daar was ze een lid van het gezin. Toen het gezin naar Dordrecht verhuisde ging Joke solliciteren bij het Euro hotel waar ze ging werken als buffetjuffrouw. Als ze avond diensten moest draaien sliep ze bij het gezin van de kok van het hotel zodat ze niet 's nachts op de fiets weer naar huis hoefde. Nadat ze Hille had leren kennen en het serieus bleek wilde ze ook wat meer weten over de vishandel en heeft ze nog bij een visboer in Leeuwarden gewerkt.

Joke en Hille leerden elkaar kennen in 1960 op een balavond in een café in Warga en ondanks dat Hille, naar zijn eigen zeggen, niet kon dansen viel Joke toch op hem. Hille vindt dit nog steeds de mooiste dag van zijn leven die dag dat hij Joke leerde kennen. 'ik zie haar nog zo voor me hoe ze daar zat'..
Joke kwam daarna regelmatig met de bus naar de Ouwedyk waar ze op donkere winteravonden nog wel eens verkeerd uitstapte. Ze reed dan te ver door omdat ze alle huizen op elkaar vond lijken en dan moest ze het hele eind terug lopen in het donker. De andere keer drukte ze in paniek veel te vroeg op de knop en moest ze nog een heel eind lopen voordat ze bij Hille thuis was.
De verkering bleef aan en in 1964 trouwden ze en werd de bruiloft gevierd in het zelfde café als waar ze elkaar hadden leren kennen. Een dag die Joke als mooiste dag van haar leven beschrijft en nog graag eens helemaal overnieuw zou willen doen. Joke en Hille kregen drie kinderen en hebben inmiddels ook vijf kleinkinderen waar ze met volle teugen van genieten. Ze zijn een Heit en Mem en Pake en Beppe waar de (klein)kinderen altijd terecht kunnen.

0,72In de jaren 80, Hille werkte toen bij bouwbedrijf Lont, kreeg hij last van zijn been. Na een hele poos fysiotherapie, wat niet hielp, ging hij uiteindelijk naar het ziekenhuis waar een flinke hernia werd geconstateerd. Na vier weken plat liggen, omdat Hille niks zag in een operatie, was het nog steeds niet over. Dus moest hij alsnog worden geopereerd. Na deze operatie was het nog niet klaar want hij kreeg er een ontsteking bij die hem bijna in een rolstoel deed belanden. Gelukkig voor hem liep dit nog goed af maar die tijd in het ziekenhuis zal Hille niet zo snel vergeten. Vooral het schoonmaken van de ontstekingswonden ging niet zo zachtzinnig in die tijd dat men nog dacht dat zachte heelmeesters stinkende wonden gaven.
Twee maanden nadat hij uit het ziekenhuis was kreeg Hille een hevige hartaanval zodat hij alweer in het ziekenhuis belande. In Utrecht kreeg hij vijf bypasses. Deze periode heeft veel invloed gehad op zijn leven. Hierna heeft hij een poos in de WAO gezeten en in die periode was hij vrijwilliger bij de voetbalkantine en op het tennisveld. Toen hij weer aan het werk mocht is hij gaan werken bij Lodewijk in St. Annaparochie. Daar is hij tot zijn pensioen gebleven.

Joke deed voor haar trouwen veel aan toneel en speelde bij het korps in Warga. Na hun trouwen werd ze regelmatig door de slager gevraagd om bij het korps in St. Jacob te komen spelen. Of het toevallig was of niet maar iedere keer als de vraag werd gesteld was Joke net bevallen of net weer zwanger. Op een gegeven moment zei ze dan ook: 'Nu moeten jullie mij niet weer voor het corps vragen want iedere keer komt daar weer een kleine van'. Toen de kinderen naar school gingen werd Joke actief in de oudercommissie en deed veel voor het streekbelang. Later werd ze actief bij de PVDA in het Bildt en heeft 9 jaar als wethouder voor de PVDA in de raad gezeten. Ze heeft veel geleerd in die periode. 'Die levenslessen daar kan geen school tegenop' zegt ze. Na haar periode als wethouder is Joke nog tot 1996 trouwambtenaar geweest.

Tegenwoordig genieten ze van het niet meer hoeven, ze brengen veel tijd door in de tuin en met de kleinkinderen. Joke doet regelmatig mee aan workshops zoals bijvoorbeeld het maken van een eendenkorf. Hille fietste vroeger veel, niet met een groep maar alleen. 'Zo kan ik mijn eigen tempo bepalen'..... Hij geniet van de stilte en het buiten zijn. 'Als ik op dit moment nog jong en fit was zou hij nog wel de Alp 'd Hues willen fietsen' zegt hij. 'Ik niet hoor zegt Joke maar ik kom je dan wel aanmoedigen'. Tegenwoordig loopt Hille veel; lekker buiten zijn. Maar hij gaat ook graag even naar de Spitsroeden om een kaartje te leggen of te biljarten.
In de stad komen beiden liever niet, te druk, te veel mensen die op je af lijken te komen. Franeker valt dan nog wel mee dus als ze echt naar een stad moeten dan gaan ze even naar Franeker.

1,22Samen kijken ze wel tv en dan voornamelijk detectives. 'De televisie is eigenlijk meer Joke haar din'g' zegt Hille, hij lacht en wijst naar de afstandbediening van de televisie die naast Joke op tafel ligt. Terwijl Joke de moorden in een spannende Engelse detective aan het oplossen is wil hij ook nog wel eens in slaap vallen voor de televisie. Voor lezen heeft hij geen geduld. Daar is hij te onrustig voor en snel afgeleid zodat hij herhaaldelijk dezelfde pagina weer opnieuw moet lezen. Joke niet, die hoort of ziet niks als ze een boek heeft. Vooral detectives! Misschien had Joke bij de recherche gemoeten??

Als ik vraag wat de leukste persoon is die ze dit jaar hebt leren kennen kan Joke niemand bedenken. 'Ik vind veel mensen leuk en aardig' zegt ze. Hille is wat stelliger. 'Mijn nieuwe buurman' zegt hij 'dat is een heel aardige man die hier vanuit het westen is komen wonen en waar ik vorige zomer leuk contact mee heb gehad. Maar of hij hier blijft wonen? Ik weet het niet'.

Joke heeft veel bewondering voor Anita Andriesen. Met name de gave die zij had om de dag zo te vullen voor anderen daar had Joke veel bewondering voor.
Als ik Hille vraag of hij iemand heeft waar hij veel bewondering voor heeft zegt hij: 'Mijn Hait. Ik heb heel veel bewondering voor de manier waarop hij voor zijn gezin is blijven zorgen in die moeilijke periode in de jaren 30. Veel mensen kregen steun van de gemeente maar Hait wilde dat niet. Toen is hij bij de Koude vaart vis begonnen te roken om geld te verdienen. Eigenlijk mocht dat niet en als de veldwachter kwam dan werd alles vernield maar Hait was een apart man want zodra de veldwachter weer was verdwenen bouwde hij alles weer op. Later hebben ze een rokerij in de Westhoek gekocht en werd het allemaal officieel. Zo is Kaper Vishandel begonnen.

Als jullie in een heel andere periode uit de geschiedenis of misschien juist de toekomst hadden kunnen leven in welke periode hadden jullie dan graag geleefd?
Joke weet het wel, behalve detectives leest ze ook graag historische romans. 'Ik had wel graag even in die ouwe kastelen boel willen omslaan' zegt ze. Hille niet, 'zo mooi was die tijd nou ook niet weer. De tijd van nu is eigenlijk het mooiste' zegt hij. In de toekomst zou hij ook niet willen leven. Hij is bang voor die toekomst, de toekomst van de wereld ziet er niet zo mooi uit vooral niet voor de kinderen en kleinkinderen.

Wat kan jullie in mensen vreselijk ergeren?
Daar zijn ze het beide roerend over eens. Mensen die oneerlijk zijn, liegen en huichelen. Bij Hille blijven dit soort ervaringen langer hangen dan bij Joke. Zij kan op een gegeven moment de schouders wel ophalen en denken: 'laat maar zitten'. Maar als je het bij Hille verbruid dan heb je het echt verbruid!

Waarover heeft u in uw leven het meeste verdriet gehad?
Voor Joke is dat het overlijden van haar beide broers. Op een gegeven moment hoort het overlijden van je ouders erbij maar als je broers overlijden dan heeft dat extra impact op je leven. Beide broers overleden op jonge leeftijd van rond de 40 jaar. 

1,37Bij Hille blijkt het nog dieper te zitten. Het overlijden van zijn broer Jan in de laatste maand voor de bevrijding en zijn zus die een paar maand later overleed aan difterie heeft hij moeilijk kunnen verwerken. Nog steeds ontroerd het hem om over hen te praten. Op 15 april 1945, een dag na de bevrijding van Dantumadeel, sneuvelde Jan Kaper samen met Harm Brouwer in Akkerwoude. Harm en Jan waren lid van de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten. Een verzameling van alle verzetsgroepen.
Jan Kaper was in het verzet bekend onder de naam 'Blonde Jan'. In zijn functie als politieman in Amsterdam moest hij joodse burgers arresteren, hetgeen hij weigerde en werd voor zijn illegale activiteiten gearresteerd en gevangengezet in Amsterdam en als dwangarbeider tewerkgesteld op een schip. Hij ontsnapte en dook onder in Akkerwoude, waar hij lid werd van de Knokploeg. In september 1944 sloot hij zich aan bij de gevechtsploegen en werd groepscommandant.
Het gevolg van deze twee gebeurtenissen heeft grote stempel gedrukt op de jeugd van Hille. Wat hem (hij was toen 6 jaar) ook is bijgebleven is de begrafenis en dat hij toen voor het eerst van zijn leven in een luxe auto zat. Iets dat hij als 6 jarig jongetje logischerwijs heel mooi en spannend vond. Maar tegelijk mocht dat gevoel niet omdat het allemaal zo verdrietig was. Dus voelde hij zich daar dan weer schuldig over. Ook de keuze die de gemeente op een gegeven moment maakte om tijdens de 4 mei herdenking niet meer langs het graf van Jan te lopen en bloemen te leggen maar rechtstreeks naar de plaats waar de Canadezen zijn begraven heeft hem en zijn familie heel veel pijn gedaan. Zij herdenken Jan nu op hun eigen manier.

(Wilt u meer lezen over Jan Kaper zijn geschiedenis in de oorlog kijk dan op: http://www.geschiedenisdc.nl/index.php/105-monument-achterweg of http://www.spanvis.nl/Verzetsstrijders1/K.html )

Wat is de karaktertrek waarvan u wilt dat mensen zich u erom herinneren?
Hille wil graag later als eerlijk en oprecht man herinnerd worden en Joke hoopt vooral dat hun kinderen en kleinkinderen zich haar later herinneren als een lieve, grappige en zorgzame Mem/Beppe waar ze altijd terecht konden.

Welke van de onderwerpen zijn het meest op jou van toepassing?
(alle vetgedrukte tekst vindt Hille op zichzelf van toepassing)
Vrolijk  /  serieus
Impulsief  /  Eerst denken dan doen.
Andre Rieu  /  Andre Hazes
Friesland /  Drenthe
Zomer / Winter
Voorjaar / Herfst
Wandelen / Fietsen
Hartig / Zoet
Stilte  /  Muziek
Alleen zijn  /  Mensen om u heen
Denker  /  Doener
Bezoek ontvangen  /  Op bezoek gaan

Welke van de onderwerpen zijn het meest op jou van toepassing?
(alle vetgedrukte tekst vindt Joke op zichzelf van toepassing)
Vrolijk  /  serieus
Impulsief  /  Eerst denken dan doen.
Andre Rieu
  /  Andre Hazes
Friesland /  Drenthe
Zomer / Winter
Voorjaar / Herfst
Wandelen / Fietsen (geen van twee)
Hartig / Zoet
Stilte  /  Muziek
Alleen zijn  /  Mensen om me heen
Denker  /  Doener
Bezoek ontvangen  /  Op bezoek gaan


Hille en Joke heel erg bedankt voor jullie verhaal!!